Khai thác, phát huy giá trị di sản công nghiệp Nhà máy Xe lửa Gia Lâm cho hoạt động sáng tạo

Khai thác, phát huy giá trị di sản công nghiệp Nhà máy Xe lửa Gia Lâm cho hoạt động sáng tạo

Quản lý hệ thống hạ tầng nhà xưởng, kho bãi, các nhà ga, hệ thống đường ray… lâu đời, ngành Đường sắt Việt Nam đang sở hữu nhiều di sản công nghiệp có giá trị về mặt lịch sử, văn hóa, kiến trúc. Trong xu hướng chung của Việt Nam và thế giới, lấy nguồn lực văn hóa và sáng tạo văn hóa làm nền tảng cho quá trình phát triển bền vững, việc khai thác và phát huy các giá trị di sản công nghiệp đang được ngành Đường sắt Việt Nam hướng đến. Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2023 đã biến Nhà máy Xe lửa Gia Lâm thành các không gian nghệ thuật sáng tạo, đã mở lối để ngành đường sắt có thể khai thác và phát huy giá trị các di sản công nghiệp của mình.

 

“Ngôi nhà ký ức” – Di sản công nghiệp Nhà máy Xe lửa Gia Lâm

 

Một trong những “di sản sống” phải kể đến Nhà máy Xe lửa Gia Lâm, nằm ở vị trí chiến lược của toàn ngành Đường sắt thuộc điểm giao cắt của 4 tuyến đường sắt phía Bắc, như một chứng nhân lịch sử của Việt Nam từ thời Pháp thuộc đến chiến tranh chống Mỹ. Nhà máy không chỉ đóng vai trò quan trọng trong duy trì hệ thống đường sắt mà còn góp phần vào sự chuyển dịch văn hóa và tư tưởng của người Việt qua nhiều thời kỳ. Đến nay, Nhà máy Xe lửa Gia Lâm vẫn đang hoạt động, cung cấp các sản phẩm công nghiệp đường sắt thiết yếu như đóng mới các loại toa xe khách, toa xe hàng, chế tạo các sản phẩm cấu kiện, lắp ráp các loại đầu máy diesel… 

Toàn cảnh Nhà máy Xe lửa Gia Lâm – vị trí chiến lược của toàn ngành Đường sắt

 

Ông Tạ Mạnh Thắng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Xe lửa Gia Lâm chia sẻ: “Quy hoạch của đường sắt quốc gia cũng như đường sắt nội đô cần có những địa điểm để sửa chữa, bảo dưỡng các đoàn tàu nội đô. Theo tôi, chắc chắn không có vị trí nào bằng Nhà máy Xe lửa Gia Lâm. Chúng ta có thể thay đổi nơi đây thành một “công viên” đẹp, sử dụng vị trí này một phần vẫn là địa điểm để sản xuất và một phần để bảo tồn đồng thời thúc đẩy nghệ thuật sáng tạo”.

 

Việt Nam nói chung, Thành phố Hà Nội nói riêng cũng như ngành Đường sắt đang sở hữu rất nhiều “viên kim cương” là những di sản có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa, kiến trúc và khoa học đóng góp cho nhân loại. Sau 142 năm lịch sử phát triển, Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam mong muốn muốn giới thiệu những “di sản sống”, là những công trình quý giá mà theo ngôn ngữ kiến trúc hội tụ đủ 3 yếu tố hình-lý-khí; từ đó mong muốn góp công sức, di sản của mình vào hoạt động Lễ hội nói riêng và phát triển văn hóa sáng tạo của thành phố nói chung. 

 

“Chúng tôi nghĩ rằng những di sản này là tài sản chung của đất nước, của nhân dân chứ không chỉ riêng ngành đường sắt. Chúng tôi cũng muốn gửi thông điệp đến mọi người về một ngành Đường sắt giàu truyền thống, vẻ vang và hào hùng nhưng cũng rất cởi mở, năng động sáng tạo và luôn mong muốn góp sức mình vào công cuộc xây dựng, phát triển của đất nước” – Ông Đặng Sỹ Mạnh – Chủ tịch HĐTV Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam chia sẻ.

 

Nỗ lực “khoác áo mới” cho không gian giữa lòng “di sản công nghiệp sống”

 

Trở thành địa điểm chính của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo 2023, Nhà máy Xe lửa Gia Lâm sẽ lần đầu được giới thiệu với khách tham quan dưới “diện mạo” đã được tái thiết kế một phần, trở thành không gian sáng tạo thông qua các Pavilion, triển lãm, các hoạt động nghệ thuật trình diễn… 

Nhà máy Xe lửa Gia Lâm trước khi trở thành không gian sáng tạo tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2023 sắp tới

 

Thiết kế sân khấu chính Lễ hội tại khu vực Cầu Lăn chìm của Nhà máy

 

Ông Đặng Sỹ Mạnh – Chủ tịch HĐTV Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam chia sẻ, Tổng Công ty đã chủ động phát huy vai trò phối hợp của mình với Sở Văn hoá và Thể thao Hà Nội, UBND quận Long Biên, Ban tổ chức Lễ hội và các nghệ sĩ. Không chỉ về không gian, địa điểm, Tổng Công ty còn chủ động tham gia ngay từ giai đoạn khảo sát, đóng góp ý tưởng, thi công thực tế… 

 

Dù đang là cao điểm sản xuất, sửa chữa, trùng tu các toa tàu phục vụ cho dịp Tết, tuy nhiên, Công ty vẫn nỗ lực đóng góp, xây dựng các hoạt động trải nghiệm ấn tượng nhất cho người tham gia. Ông Nguyễn Quang Thắng – Phó Giám đốc Công ty Nhà máy Xe lửa Gia Lâm chia sẻ: “Hiện tại, hầu hết các xưởng sản xuất vẫn đang hoạt động bình thường. Vì thế, khi tham gia vào Lễ hội, Công ty đã phải rất nỗ lực để thu xếp, bố trí dành 6/8 địa điểm sản xuất cho việc tổ chức Lễ hội, đáp ứng yêu cầu của Sở Văn hoá và Thể thao Hà Nội cùng các nghệ sĩ, bên cạnh việc cân bằng với hoạt động sản xuất”.

 

Bên cạnh đó, Nhà máy còn phải sử dụng đến cầu trục, xe cẩu để di chuyển các máy móc, sản phẩm, bán thành phẩm nặng nề, tạo không gian cho kiến trúc sư, nghệ sĩ triển khai công việc. “Chỉ riêng Kho 10B, để phục vụ cho triển lãm, Nhà máy đã di chuyển hơn 100 tấn dụng cụ, trục bánh xe, các thiết bị trong toa xe của đầu máy cũ. Cán bộ công nhân viên rất nhiệt tình, hào hứng, sẵn sàng làm việc cả thứ 7, Chủ nhật để hỗ trợ thêm cho kịp tiến độ thi công các hạng mục của Lễ hội” – Ông Nguyễn Quang Thắng cho biết.

Hình ảnh phối cảnh cho triển lãm “Kiến trúc, Nhà máy và Vẽ (lại) giấc mơ hiện đại” đặt tại Kho 10B

 

Cùng với sự vào cuộc của UBND quận Long Biên, đặc biệt là các công ty vệ sinh môi trường, trung tâm y tế dự phòng, lãnh đạo Công ty đã có những chỉ đạo quyết liệt để tạo điều kiện tốt nhất cho công tác tổ chức Lễ hội, đảm bảo nguồn điện cho hoạt động thi công, đảm bảo an toàn cho các nghệ sĩ. Nhà máy cũng đã kịp thời hoàn tất việc vệ sinh mặt bằng, vệ sinh cảnh quan, phun khử khuẩn, sẵn sàng cho các hoạt động tái thiết không gian, nghệ thuật, sáng tạo… của Lễ hội.

 

Định hướng khai thác và phát triển di sản Nhà máy trong tương lai

 

Ông Đặng Sỹ Mạnh – Chủ tịch HĐTV Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam cho biết: “Chúng tôi đã đề xuất cần duy trì những không gian sáng tạo nghệ thuật ngay cả thời gian lâu dài sau Lễ hội. Tôi nghĩ đây cũng là một phần rất quan trọng trong phát huy di sản công nghiệp. Ngành đường sắt sẵn sàng phối hợp để tạo sức sống cho những tác phẩm nghệ thuật này càng về sau càng tốt”.

 

Ông Đặng Sỹ Mạnh cũng cho rằng, đối với ngành Đường sắt Việt Nam nói chung, thành phố Hà Nội nói riêng, đang có rất nhiều di sản công nghiệp có giá trị để khai thác và phát huy, đóng góp vào sự phát triển bền vững. Năm nay tròn 142 năm ngành Đường sắt Việt Nam và 118 năm Nhà máy Xe lửa Gia Lâm, qua những Lễ hội thiết kế sáng tạo thế này, Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam cũng rất mong muốn mọi người đến với Lễ hội để nhìn nhận ra giá trị đích thực của di sản, từ đó khơi nguồn cho những sự sáng tạo tiếp nối về sau.

Các địa điểm của Nhà máy trở thành không gian sáng tác nghệ thuật trong khuôn khổ Lễ hội

Các địa điểm của Nhà máy trở thành không gian sáng tác nghệ thuật trong khuôn khổ Lễ hội

 

Ông Trương Đức Lương – Trưởng phòng Bảo vệ Quân sự Nhà máy Xe lửa Gia Lâm đã có 36 năm công tác gắn bó với nơi đây, bày tỏ hi vọng trước những sự thay đổi tích cực của Nhà máy: “Tôi cho rằng hoạt động của Lễ hội rất có ý nghĩa, đã khiến bộ mặt của nhà máy khang trang lên, mang hình ảnh xe lửa, như cội nguồn của ngành Đường sắt, đến gần hơn với nhân dân. Tôi kỳ vọng trong tương lai, chúng tôi vẫn có thể một mặt sản xuất, một mặt tổ chức các lễ hội văn hóa hàng năm có ý nghĩa thế này.”

 

Việc tái thiết các sân ga, nhà máy thành các không gian sáng tạo nghệ thuật được kỳ vọng sẽ đóng góp vào quá trình chuyển đổi công năng các cơ sở công nghiệp cũ sẽ tạo ra nguồn “tài sản” giá trị cho hoạt động sáng tạo của Hà Nội; tạo ra dịch vụ, sản phẩm mới và thu hút đầu tư; tạo ra việc làm, thực hiện chiến lược phát triển công nghiệp văn hoá Thủ đô, hướng đến phát triển bền vững. Với tầm nhìn chuyển đổi này, từ Nhà máy Xe lửa Gia Lâm, nhiều di sản công nghiệp khác cũng có tiềm năng trở thành tổ hợp văn hóa sáng tạo mới hấp dẫn, đóng góp vào sự phát triển chung của toàn xã hội.

 

Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2023 danh nghĩa tổ chức bởi UBND TP Hà Nội, Hội Kiến trúc sư Việt Nam, do Sở Văn hoá thể thao Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc với sự đồng hành của Văn phòng đại diện UNESCO tại Hà Nội, Chương trình Định cư con người Liên hợp quốc UN-Habitat, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, UBND quận Long Biên, quận Hoàn Kiếm, quận Ba Đình và các quận, huyện, cùng các đơn vị, các tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và nhà sáng tạo, nghệ sỹ… phối hợp thực hiện.

#lehoithietkesangtao 

#creativedesignfestival 

#hanoi 

#HanoiCreativeCity

#HanoiCreativeCapital

 

Related Posts
Leave a Reply

Your email address will not be published.Required fields are marked *

Đăng ký tham dự lễ hội

Các chương trình có giới hạn số người tham gia, anh chị quan tâm vui lòng đăng ký trước để hỗ trợ BTC vận hành được chu đáo hơn.

Liên hệ qua Messenger

Anh chị liên hệ qua fanpage Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội để giải đáp các câu hỏi